Historische kerk

De Nederlands-Hervormde kerk te Beekbergen is een rijksmonument.

Het kerkgebouw in zijn huidige gedaante is in de 15e eeuw ontstaan door een verbouwing van de oudere vroeggotische kerk. Deze oudere kerk verving op haar beurt weer de uit tufsteen opgetrokken romaanse voorgangers uit 11e en 12e eeuw. De kostbaarheid van de tufstenen maakte dat deze bij de latere verbouwing werd hergebruikt.

Litugisch centrum 2

In het begin van de 16e eeuw werd nog een nieuw éénbeukig bakstenen driezijdig gesloten koor toegevoegd. De kerk heeft stenen kruisribgewelven die oprijzen van gebeeldhoude kraagstenen. Het koor heeft een rijk van schilderingen voorzien netgewelf.

Unieke schilderingen

Dit koor is gebouwd in een tijd dat de gotiek langzamerhand werd verdrongen door de renaissance. De gewelfvelden van dit koor zijn beschilderd met voorstellingen en motieven in geelbruin, roodbruin en groen. Ook deze motieven zijn ontleend aan de renaissance en zeldzaam voor ons land. Er is een jaartal gevonden boven de toegang van het torenportaal naar het schip: 1585. Mogelijk het jaartal van de voltooiing van het koor en/of de schilderingen.

Orgel uit Apeldoorn

Orgel

In 1779 hadden Stadhouder Willem V en zijn echtgenote Wilhelmina van Pruisen een prachtig orgel geschonken aan de Oude Kerk van Apeldoorn. Het werd vervaardigd door Johann Schilling uit Deventer. Het orgel was versierd met eikenbladen en oranje appels en bevatte op het front ter herinnering aan de vorstelijke gevers het volgende vers:

“Dit orgel schonken u de Vorst en zijn Vorstin,
0 Apeldoorn, om God bij ’t heilig zingen te eren.
Paar met zijn klanken dies een hart vol hemelmin.
Dat is de beste dank, dien zij van u begeren!” 1779.

Het is te begrijpen dat dit gedicht en de oranjeappeltjes de patriotten een doorn in het oog waren. Ze gaven op 14 april 1798 opdracht aan de heer J.O. Haas tot het doen verdwijnen van de appels en het vers. Haas, die een oranjeklant moet zijn geweest, heeft het opschrift niet verwijderd, maar alleen bedekt met een verflaagje. Het orgel werd bij de afbraak in 1842 van de Oude Kerk door Koning Willem I geschonken aan Beekbergen. Bij de algehele restauratie van het orgel kon ook het vers van 1779 weer te voorschijn gehaald worden. Men ziet het opschrift thans weer in zijn oorspronkelijke staat op het orgel prijken.